Trên đoàn tàu, cô soát
vé hết sức xinh đẹp cứ
nhìn chằm chằm vào
người đàn ông lớn tuổi đi
làm thuê.
- Vé tàu!
Người đàn ông lớn tuổi
lục khắp người từ trên
xuống dưới một thôi một
hồi, cuối cùng tìm thấy
vé, nhưng cứ cầm trong
tay không muốn chìa ra.
Cô soát vé liếc nhìn vào
tay anh, cười trách móc :
- Ðây là vé trẻ em.
Người đàn ông đứng tuổi
đỏ bừng mặt, nhỏ nhẹ
đáp :
- Vé trẻ em chẳng phải
ngang giá vé người tàn
tật hay sao ?
Giá vé trẻ em và người
tàn tật đều bằng một nửa
vé, đương nhiên cô soát
vé biết. Cô nhìn kỹ người
đàn ông một lúc rồi hỏi :
- Anh là người tàn tật ?
- Vâng, tôi là người tàn
tật.
- Vậy anh cho tôi xem
giấy chứng nhận tàn tật.
Người đàn ông tỏ ra căng
thẳng. Anh đáp :
- Tôi... không có giấy tờ.
Khi mua vé cô bán vé bảo
tôi đưa giấy chứng nhận
tàn tật, không biết làm
thế nào, tôi đã mua vé
trẻ em.
Cô soát vé cười gằn :
- Không có giấy chứng
nhận tàn tật, làm sao
chứng minh được anh là
người tàn tật ?
Người đàn ông đứng tuổi
im lặng, khe khẽ tháo
giầy, rồi vén ống quần
lên
- Anh chỉ còn một nửa
bàn chân.
Cô soát vé liếc nhìn,
bảo :
- Tôi cần xem chứng từ,
tức là quyển sổ có in
mấy chữ "Giấy chứng
nhận tàn tật", có đóng
con dấu bằng thép của
Hội người tàn tật !
Người đàn ông đứng tuổi
có khuôn mặt quả dưa
đắng, giải thích :
- Tôi không có tờ khai
gia đình của địa phương,
người ta không cấp sổ
tàn tật cho tôi. Hơn nữa,
tôi làm việc trên công
trường của tư nhân. Sau
khi xảy ra tai nạn ông
chủ bỏ chạy, tôi cũng
không có tiền đến bệnh
viện giám định...
Trưởng tàu nghe tin, đến
hỏi tình hình.
Người đàn ông đứng tuổi
một lần nữa trình bày với
trưởng tàu, mình là người
tàn tật, đã mua một chiếc
vé có giá trị bằng vé của
người tàn tật…
Trưởng tàu cũng hỏi :
- Giấy chứng nhận tàn tật
của anh đâu ?
Người đàn ông đứng tuổi
trả lời anh không có giấy
chứng nhận tàn tật, sau
đó anh cho trưởng tàu
xem nửa bàn chân của
mình .
Trưởng tàu ngay đến
nhìn cũng không thèm
nhìn, cứ nhất quyết nói :
- Chúng tôi chỉ xem giấy
chứng nhận, không xem
người. Có giấy chứng
nhận tàn tật chính là
người tàn tật, có giấy
chứng nhận tàn tật mới
được hưởng chế độ ưu
đãi vé người tàn tật. Anh
mau mau mua vé bổ sung.
Người đứng tuổi bỗng
thẫn thờ. Anh lục khắp
lượt các túi trên người và
hành lý, chỉ có hơn 50
ngàn đồng, hoàn toàn
không đủ mua vé bổ
sung. Anh nhăn nhó và
nói với trưởng tàu như
khóc :
- Sau khi bàn chân tôi bị
máy cán đứt một nửa,
không bao giờ còn đi làm
được nữa. Không có tiền,
ngay đến về quê cũng
không về nổi. Nửa vé
này cũng do bà con đồng
hương góp mỗi người một
ít để mua giùm, xin ông
mở lượng hải hà, giơ cao
đánh khẽ, nương bàn tay
cao quý, tha cho tôi.
Trưởng tàu nói kiên
quyết :
- Không được.
Thừa dịp, cô soát vé nói
với Trưởng tàu :
- Bắt anh ta lên đầu tàu
xúc than, coi như làm lao
động nghĩa vụ.
Nghĩ một lát, trưởng tàu
đồng ý :
- Cũng được.
Một đồng chí lão thành
ngồi đối diện với người
đàn ông đứng tuổi tỏ ra
chướng tai gai mắt, đứng
phắt lên nhìn chằm chằm
vào mắt vị trưởng tàu,
hỏi :
- Anh có phải đàn ông
không ?
Vị trưởng tàu không
hiểu, hỏi lại :
- Chuyện này có liên
quan gì đến tôi có là đàn
ông hay không ?
- Anh hãy trả lời tôi, anh
có phải đàn ông hay
không ?
- Ðương nhiên tôi là đàn
ông !
- Anh dùng cái gì để
chứng minh anh là đàn
ông ?
Anh đưa giấy chứng nhận
đàn ông của mình cho mọi
người xem xem ?
Mọi người chung quanh
cười rộ lên.
Thừ người ra một lát, vị
truởng tàu nói :
- Một người đàn ông to
lớn như tôi đang đứng
đây, lẽ nào lại là đàn ông
giả ?
Ðồng chí lão thành lắc lắc
đầu, nói :
- Tôi cũng giống anh chị,
chỉ xem chứng từ, không
xem người, có giấy
chứng nhận đàn ông sẽ là
đàn ông, không có giấy
chứng nhận đàn ông
không phải đàn ông.
Vị trưởng tàu tịt ngóp,
ngay một lúc không biết
ứng phó ra sao. Cô soát
vé đứng ra giải vây cho
Trưởng tàu. Cô nói với
đồng chí lão thành :
- Tôi không phải đàn
ông, có chuyện gì ông cứ
nói với tôi.
Đồng chí lão thành chỉ
vào mặt chị ta, nói thẳng
thừng :
- Cô hoàn toàn không
phải người ! Cô soát vé
bỗng nổi cơn tam bành,
nói the thé :
- Ông ăn nói sạch sẽ một
chút. Tôi không là người
thì là gì ?
Đồng chí lão thành vẫn
bình tĩnh, cười ranh
mãnh, ông nói:
- Cô là người ư? Cô đưa
giấy chứng nhận "người"
của cô ra xem nào...
Mọi hành khách chung
quanh lại cười ầm lên một
lần nữa.
Chỉ có một người không
cười. Ðó là người đàn ông
trung niên bị cụt chân.
Anh cứ nhìn trân trân vào
mọi thứ trước mặt. Không
biết tự bao giờ, mắt anh
đẫm lệ, không rõ anh tủi
thân, xúc động, hay thù
hận.
Lược đọc: 282